3 Cách đầu tư vàng bạc phổ biến trên thế giới

Đối với thị trường quốc tế, vàng và bạc không chỉ là công cụ lưu trữ giá trị hay kim loại công nghiệp quan trọng, mà còn là một công cụ tài chính và sản phẩm đầu tư độc đáo. Tại các thị trường phát triển như Mỹ, Trung Quốc hay châu Âu, nhà đầu tư không chỉ mua vàng, bạc thỏi để tích lũy mà còn sử dụng nhiều công cụ như ETF, hợp đồng phái sinh để tối ưu hóa lợi nhuận.

Trong thời đại hội nhập, Việt Nam không thể tách mình ra khỏi xu hướng này. Vậy, tương lai thị trường vàng/bạc tại Việt Nam sẽ như thế nào khi chúng ta hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc tế?

1. Đầu Tư Vàng Bạc “Không Cần” Nắm Giữ: Quỹ ETF

Tại các quốc gia phát triển, nhà đầu tư có thể đầu tư vào kim loại quý mà không cần nắm giữ vật chất. Phương thức phổ biến và hiệu quả nhất chính là qua các Quỹ hoán đổi danh mục (ETF).

Quỹ ETF là gì?

ETF (Exchange Traded Fund) là một quỹ đầu tư mô phỏng theo một chỉ số tham chiếu cụ thể (như giá hàng hóa, cổ phiếu). Hiểu đơn giản, đây là một “rổ” tài sản được các tổ chức chuyên nghiệp quản lý.

• Họ phát hành các chứng chỉ quỹ.
• Người mua chứng chỉ quỹ này sở hữu một phần tài sản trong “rổ” đó.
• Ví dụ tại Việt Nam: Quỹ ETF FUESSV30 mô phỏng chỉ số VN30. Khi bạn mua chứng chỉ quỹ này, bạn đang gián tiếp đầu tư vào 30 cổ phiếu lớn nhất sàn TP.HCM.

Quỹ ETF Vàng và Bạc hoạt động thế nào?

Các quỹ ETF vàng/bạc cũng hoạt động tương tự.

1. Quỹ sẽ mua và nắm giữ một số lượng vàng/bạc vật chất nhất định (ví dụ, thỏi bạc 99.9% tiêu chuẩn LBMA).
2. Lượng vàng/bạc này được lưu trữ cẩn mật trong các kho chuyên dụng của tổ chức lưu ký uy tín.
3. Mỗi chứng chỉ quỹ ETF phát hành sẽ đại diện cho quyền sở hữu một lượng vàng/bạc cụ thể trong quỹ.

Lợi ích của việc đầu tư ETF Vàng/Bạc

• Chia nhỏ khoản đầu tư: Thay vì cần hơn 3.300 USD để mua 1 ounce vàng (giá tháng 6), bạn có thể mua chứng chỉ quỹ tương đương 0,1 ounce với chi phí chỉ bằng 1/10.
• Giao dịch dễ dàng: Chứng chỉ quỹ được giao dịch điện tử online trên các sàn chứng khoán, tương tự như cổ phiếu.
• Giảm rủi ro: Nhà đầu tư sở hữu vàng/bạc mà không cần lo lắng về vận chuyển, bảo quản hay lưu trữ vật chất.
• Phòng vệ giá: Các quỹ ETF có thể sử dụng nghiệp vụ tài chính (như hợp đồng phái sinh) để tạo lợi nhuận ngay cả khi giá giảm, giúp nhà đầu tư an tâm hơn.

Các quỹ ETF Vàng và Bạc lớn nhất

• Quỹ SPDR Gold Shares (GLD): Quỹ ETF vàng vật chất lớn nhất thế giới, được đảm bảo bằng vàng thỏi lưu ký tại London. Ước tính (30/5/2025), GLD nắm giữ khoảng 67-68 tỷ USD vàng.
• Quỹ iShares Silver Trust (SLV): Quỹ ETF bạc lớn nhất và phổ biến nhất, được đảm bảo bằng bạc thỏi vật chất. Tổng tài sản ước tính khoảng 4,67 tỷ USD.

Khối lượng vàng nắm giữ tại quỹ ETF GLD và giá vàng – Nguồn: Macromicro

2. Hợp Đồng Hàng Hóa Phái Sinh: Công Cụ Của Chuyên Gia

Một công cụ tài chính thú vị khác mà các tổ chức lớn thường sử dụng là Hợp đồng hàng hóa phái sinh. Các hợp đồng này được giao dịch tại các sàn giao dịch lớn như CME (Mỹ), LME (Anh) hay SHFE (Trung Quốc).

Các hợp đồng vàng, bạc phái sinh này có khối lượng và chất lượng tiêu chuẩn, với các kỳ hạn giao hàng cố định (ví dụ, hợp đồng 100 ounce vàng giao tháng 6). Nhà đầu tư có thể nắm giữ đến ngày giao hàng để nhận/giao hàng vật chất, nhưng đa số sử dụng chúng cho hai mục đích chính: phòng ngừa rủi ro (hedging) và đầu cơ (speculation).

Ví dụ về Hedging (Phòng ngừa rủi ro)

Hoạt động hedging giúp giảm thiểu rủi ro do biến động giá.

• Tình huống: Công ty A nhập khẩu bạc từ Mỹ về Việt Nam, thời gian vận chuyển mất 2 tháng. Giá mua đã được chốt.
• Rủi ro: Nếu trong 2 tháng đó giá bạc giảm mạnh, công ty A sẽ lỗ lớn ngay cả trước khi hàng về kho.
• Giải pháp (Hedging): Công ty A sẽ lên sàn giao dịch và bán khống một lượng hợp đồng bạc tương ứng.
• Kết quả: Nếu giá bạc giảm, khoản lỗ từ đơn hàng nhập khẩu sẽ được bù đắp bằng khoản lãi từ hợp đồng bán khống. Điều này giúp công ty A ổn định hoạt động kinh doanh.

Trụ sở của Sàn giao dịch tương lai Thượng Hải tại TP. Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh: Yicai Global

3. Đầu Tư Gián Tiếp Qua Cổ Phiếu Công Ty Khai Thác

Bên cạnh việc giao dịch trực tiếp, nhà đầu tư quốc tế có thể đầu tư gián tiếp vào vàng/bạc thông qua việc mua cổ phiếu của các công ty khai thác, sản xuất và kinh doanh kim loại quý.

Bằng cách này, nhà đầu tư sẽ trở thành cổ đông của công ty và được hưởng lợi từ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó.

Ví dụ: Mua cổ phiếu của công ty sản xuất bạc hàng đầu thế giới như Pan American Silver Corp. (PAAS), niêm yết trên sàn NASDAQ.

Tương Lai Nào Cho Thị Trường Vàng Bạc Việt Nam?

Việt Nam đang nuôi dưỡng khát vọng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, tập trung vào TP.HCM và Đà Nẵng. Mục tiêu này đòi hỏi một hành lang pháp lý vững mạnh, cơ sở hạ tầng hiện đại và các chính sách đặc thù để hấp dẫn đầu tư nước ngoài.

Thị trường hàng hóa là một bộ phận không thể thiếu của một trung tâm tài chính. Vàng và bạc, với vai trò kép là tài sản trú ẩn và nguyên liệu công nghiệp thiết yếu, đóng một vai trò quan trọng. Do đó, việc tổ chức và quản lý một thị trường kim loại quý minh bạch, hiệu quả được xem là yếu tố nền tảng cho sự thành công của chúng ta.

Khi Việt Nam hội nhập sâu hơn, các sản phẩm tài chính phức tạp như ETF hay phái sinh hàng hóa là xu hướng tất yếu.

Trong bối cảnh đó, việc các nhà đầu tư cá nhân chủ động tìm hiểu và tích lũy các tài sản cơ sở như bạc thỏi có thể xem là bước chuẩn bị cho tương lai. Với chi phí đầu tư thấp, bạc thỏi không chỉ là một tài sản tích lũy an toàn mà còn có thể là tài sản cơ sở cho các sản phẩm tài chính hợp pháp sau này, giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư hiệu quả.