3 yếu tố chi phối giá đậu tương trong tháng 11
Kết thúc tháng 10/2025, giá đậu tương kỳ hạn tháng 1/2026 (ZSEF2026) đóng cửa ở mức 1115.25 cent/giạ (tăng 9,31%) mức tăng mạnh nhất trong 3 năm trở lại đây. Kỳ vọng tích cực vào thỏa thuận thương mại giữa Mỹ – Trung Quốc là động lực chính thúc đẩy giá đậu tương trên sàn CBOT tăng cao.
Bước sang tháng 11/2025, thị trường đậu tương thế giới tiếp tục chịu tác động từ ba yếu tố lớn: tiến độ mua hàng của Trung Quốc đối với đậu tương Mỹ, tình hình thời tiết tại khu vực Nam Mỹ ảnh hưởng đến tiến độ gieo trồng, và việc chính phủ Hoa Kỳ vẫn đóng cửa chưa có kế hoạch mở lại. Ba yếu tố này đang định hình kỳ vọng cung – cầu và hướng giá trong ngắn hạn.
1. Trung Quốc chậm mua hàng đậu tương Mỹ
Tính đến đầu tháng 11, tốc độ đặt hàng đậu tương Mỹ từ Trung Quốc vẫn ở mức thấp nhất trong vòng 5 năm gần đây. Mặc dù hai bên đã có cuộc thảo luận thương mại vào cuối tháng 10 với cam kết mua 12 triệu tấn cho niên vụ 2025/26 và khoảng 25 triệu tấn trong ba năm tới, nhưng thực tế lượng hàng được ký hợp đồng vẫn hạn chế. Một phần đến từ chất lượng đậu tương Brazil và Mỹ, một phần đến từ thuế nhập khẩu đậu tương Trung Quốc đang áp dụng cho hàng Mỹ ở mức 13%, khiến giá nhập đậu tương Mỹ kém cạnh tranh hơn hàng Nam Mỹ.
Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của Trung Quốc trong bối cảnh nguồn cung từ Brazil dự kiến dồi dào vào đầu năm 2026. Ngoài ra, đồng USD mạnh và chi phí vận chuyển cao cũng khiến đậu tương Mỹ mất lợi thế cạnh tranh. Tốc độ mua hàng chậm lại đang tạo áp lực giảm giá trong ngắn hạn, đặc biệt khi mùa vụ Mỹ vừa thu hoạch xong với sản lượng khá tốt.
Theo USDA nhu cầu nhập khẩu Đậu tương của Trung Quốc tăng từ mức 104 triệu tấn vụ 2024/25 lên mức 112 triệu tấn trong vụ 2025/2026. Brazil là đối tác nhập khẩu chính của Trung Quốc, trong khi đó Mỹ đáp ứng nhu cầu hàng năm từ 25-35 triệu tấn.
2. Thời tiết Nam Mỹ và tiến độ gieo trồng đậu tương
Khu vực Nam Mỹ, đặc biệt là Brazil và Argentina, đang bước vào giai đoạn quan trọng của vụ gieo trồng đậu tương 2025/26. Mưa xuất hiện tại các bang trọng điểm như Mato Grosso và Paraná giúp cải thiện độ ẩm đất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc gieo trồng. Tuy nhiên, rủi ro hiện tượng La Niña yếu vẫn được các cơ quan khí tượng cảnh báo, có thể gây khô hạn cục bộ trong giai đoạn cuối năm.
Nếu tình hình khô hạn kéo dài, tiến độ gieo trồng và sinh trưởng của cây đậu tương có thể bị ảnh hưởng, làm dấy lên lo ngại về sản lượng tại Brazil – quốc gia chiếm hơn 40% nguồn cung toàn cầu. Ngược lại, điều kiện thời tiết thuận lợi sẽ gây áp lực giảm giá trong trung hạn do kỳ vọng nguồn cung lớn.
Theo báo cáo của USDA, dự kiến mùa vụ 2025/26, sản lượng Đậu tương Brazil đạt 175 triệu tấn, tăng 6 triệu tấn so với vụ 2024/25, sản lượng Đậu tương của Argentina đạt 48,5 triệu tấn,giảm nhẹ 0,5 triệu so với vụ 2024/25.
3. Chính phủ Hoa Kỳ tiếp tục đóng cửa
Từ ngày 1/10 đến nay, Chính phủ Hoa Kỳ vẫn trong tình trạng đóng cửa một phần do bất đồng ngân sách, và chưa có kế hoạch mở cửa trở lại. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan thống kê và báo cáo nông nghiệp như USDA, khiến thị trường thiếu thông tin cập nhật chính thức về xuất khẩu, tồn kho và tiến độ giao hàng.
Sự gián đoạn dữ liệu làm tăng mức độ bất ổn trên thị trường kỳ hạn, khiến nhà đầu tư khó xác định xu hướng cung – cầu thực tế. Trong ngắn hạn, điều này có thể khiến biến động giá tăng mạnh hơn khi thị trường phản ứng với tin tức không đồng nhất từ các nguồn tư nhân.
Dự kiến 14/11, USDA công bố báo cáo dự báo cung cầu nông sản thế giới WASDE, báo cáo lần này sẽ cho chúng ta bức tranh toàn cảnh rõ ràng hơn về nguồn cung và nhu cầu đậu tương mùa vụ mới. Khi đó áp lực bán hàng có thể khiến thị trường trở nên tiêu cực hơn so với đầu tháng 11.
Triển vọng chung
Thị trường đậu tương tháng 11 đang ở giai đoạn nhạy cảm giữa nguồn cung ổn định từ Mỹ và kỳ vọng sản lượng lớn từ Nam Mỹ. Nếu Trung Quốc đẩy mạnh mua hàng trở lại và xuất hiện tín hiệu thời tiết bất lợi tại Brazil, giá có thể phục hồi mạnh trong nửa cuối tháng. Ngược lại, việc chính phủ Mỹ tiếp tục đóng cửa cùng tốc độ mua hàng chậm có thể khiến giá duy trì xu hướng điều chỉnh giảm trong ngắn hạn.
Nhận định cá nhân
Thị trường đậu tương sẽ có khởi đầu nửa tháng 11 ổn định ở mức cao, tuy nhiên áp lực bán hàng sẽ trở lại trong nửa cuối tháng 11 khi các báo cáo rõ ràng hơn xuất hiện, đồng thời giá đậu tương ổn định cũng tăng áp lực bán hàng cho mùa vụ 26/27. Nhịp điều chỉnh này cũng hỗ trợ cho hoạt động mua hàng từ Trung Quốc đều đặn và ổn định hơn.
David Dũng Nông sản
